Vtol Uçaklar

Son 60 yıl içinde mühendislerin titizlikle çalıştığı bir konu var. Tahmin edebileceğiniz üzere vtol uçaklardır. Vtol’un anlamına değinmek gerekirse dikey kalkış ve iniş yapabilen uçaklara denmektedir. Vtol uçakların uzun pistlere ihtiyaç duymadan kalkış yapması daha çok okyanus ötesi operasyonlarda kullanıldı. Vtol uçaklar için AV-8 HARRİER , F35 serisi , YAK-38 , V-22 OSPREY örnek verilebilir.

AV-8 HARRİER

Harrier 1978’den beri piyasada aktif rol almaktadır. Vtol yeteneklerine sahip çok yönlü hafif saldırı uçağıdır. Harrier’ların piyasa sürülmesi ile mühendisler vtol uçak yapımında cesaret kazanmış ve sektöre damga vurmuşlardır. Harrier 4 adet dönen nozzle’a sahip motor bulunmakta. Pilotlar nozzle lövyesi sayesinde iniş kalkışlar yapılmakta bundan dolayı harrier pilotları özel eğitim almaktadır. AV-8A’ların iyileştirilmesi ve AV-8B’lerde sistem geliştirmeleri yapılması sonucu AV-8C modeli ortaya çıktı. Birleşik Krallık , İtalya , İspanya , ABD kullanmıştır.

V-22 OSPREY

Helikopter ile uçak arasında geçiş formudur. VTOL ve STOL kalkış yeteneğine sahiptir. Daha uzun menzilli ve daha yüksek menzilli olması için tasarlanmıştır. İlk uçuş 19 Mart 1984 yılında yapmıştır. 160 adet üretilmiştir ve birim maliyeti olarak 67,1 milyon dolardır. Kullanıcılar ise ABD ve Japonya’dır.

YAK-38

Sovyetler Birliği tarafından 1971 yılında ilk uçuşunu yapmıştır. Sovyetler Birliği’nin ürettiği başarısız uçak diyebiliriz. Sovyetler Birliğinin ürettiği ilk vtol uçak özelliğini taşımaktadır. 3 motora sahip olmakla birlikte 2 motor iniş kalkış için 1 motor ise ana motor olarak kullanılmaktadır. Tasarım olarak ise AV-8 HARRİER’ e benzemektedir. Uçak’ın çok küçük olması az derecede faydalı yük taşıması ve menzilinin ise 371 kilometre olmasından dolayı 20 yıl kadar süre içinde emekli edilmiştir. Toplamda 231 adet üretilmiştir.

Lockheed Martin F-35 Lightning II

Ülkemizinde sipariş verdiği fakat diplomatik anlaşmazlıklardan dolayı projeden çıkartıldığımız uçaktır. Gelişmiş teknolojinin uçaklarda kullanıldığı son halidir. Radarlarda gözükmemesi , vtol olması , aviyonik olarak gelişmiş olması F-35 ön plana çıkartan özelliklerdendir. İlk uçuş olarak 15 aralık 2006 uçan F-35’den 526+ adet olarak üretilmeye devam etmektedir. F-35 önceki hayalet uçaklara göre daha az bakım gerektirecek şekilde tasarlandı. Kullanıcı ülkeler ise ABD , AVUSTRALYA , İNGİLTERE , GÜNEY KORE , İSRAİL , İTALYA , JAPONYA , NORVEÇ , POLONYA’dır.